{"id":423,"date":"2025-07-13T08:39:23","date_gmt":"2025-07-13T06:39:23","guid":{"rendered":"https:\/\/mas-malta.eu\/?p=423"},"modified":"2025-07-14T08:20:47","modified_gmt":"2025-07-14T06:20:47","slug":"il-mit-tal-convivencia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mas-malta.eu\/index.php\/2025\/07\/13\/il-mit-tal-convivencia\/","title":{"rendered":"Il-Mit tal-Convivencia"},"content":{"rendered":"\n<p>&#8220;Il-Mit tal-<em>Convivencia<\/em>&#8221; huwa wie\u0127ed mibni fuq l-idea popolari ta\u2019 <em>convivencia<\/em>, ji\u0121ifieri li l-komunitajiet Kattoli\u010bi, Lhud u Musulmani kienu jg\u0127ixu f\u2019armonija pa\u010bifika fi Spanja medjevali, partikolarment matul il-perjodu wara l-konkwista Musulmana. Dan il-mit spiss jintu\u017ca fid-diskussjonijiet moderni biex jippromwovi vi\u017cjoni idealizzata ta\u2019 armonija kulturali, imma l-awtur jargumenta li hija distorsjoni tal-istorja li tissimplifika l-kumplessitajiet tal-perjodu.<\/p>\n\n\n\n<p>Il-kun\u010bett ta\u2019 <em>convivencia<\/em> kiseb popolarit\u00e0 matul is-seklu dsatax u baqa&#8217; ji\u0121i \u010b\u010belebrat b\u0127ala mudell ta\u2019 koe\u017cistenza pa\u010bifika. Madankollu din in-narattiva hija bba\u017cata \u0127afna fuq nostal\u0121ija u storja selettiva. Filwaqt li huwa veru li l-Kristjani, Lhud, u Musulmani intera\u0121ixxew b\u2019diversi modi, dawn l-interazzjonijiet kienu \u0127afna drabi kkaratterizzati minn dinami\u010bi ta&#8217; poter inugwali, sfruttament ekonomiku, u diskriminazzjoni sistematika, mhux koe\u017cistenza armonju\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<p>Il-Mit ta\u2019 <em>Convivencia<\/em> ma tikkunsidrax il-fatt li l-gruppi reli\u0121ju\u017ci u etni\u010bi differenti fi Spanja medjevali ma kienux ne\u010bessarjament qed jg\u0127ixu f&#8217;armonija pa\u010bifika i\u017cda kienu su\u0121\u0121etti g\u0127al \u0121erarkija so\u010bjali. Pere\u017cempju, waqt li l-Musulmani kienu jmexxu fuq il-Peni\u017cola Iberika, il-popolazzjonijiet Kristjani u Lhudija kienu spiss relegati g\u0127al stati so\u010bjali u politi\u010bi baxxi. Il-Musulmani imponew il-\u0121izja, taxxa fuq dawk li ma kienux Musulmani, u specjalment l-komunitajiet Lhud, g\u0127alkemm xi drabi f\u2019po\u017cizzjonijiet ta\u2019 influwenza, kienu g\u0127adhom je\u0127tie\u0121u li jinnavigaw fid-dinja ta&#8217; li\u0121ijiet diskriminatorji u stigma so\u010bjali.<\/p>\n\n\n\n<p>Problema sinifikanti bil-Mit ta\u2019 <em>Convivencia<\/em> hija li tftittex li tirromanticizza lil Spanja Islamika, tag\u0127milha b\u0127ala era dehebija ta&#8217; multikulturali\u017cmu. Filwaqt li l-perjodu ta\u0127t ir-renju ta&#8217; Musulmani, partikolarment fi bliet b\u0127al C\u00f3rdoba, seta\u2019 kien ra fjoritura intellettwali u kulturali, dan ma jfissirx li l-Musulmani, Lhud, u Kristjani kienu jg\u0127ixu f\u2019socjet\u00e0 utopika bla kunflitti. Fil-fatt kellek avvenimenti li juru li dan ma kienx minnu. \u0126a nsemmu erba\u2019 e\u017cempji b\u0127ala xiehda ta\u2019 tensjonijiet u vjolenza qawwija bejn il-gruppi reli\u0121ju\u017ci, li tiddi\u017capprova l-ver\u017cjoni idealizzata ta\u2019 <em>convivencia<\/em>&#8230;<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Il-Martri ta\u2019 Cordoba fis-sena 859, \u0127ames Insara f&#8217;C\u00f3rdoba \u0121ew moghtija l-mewt fuq ordni tal-Kalif Abd al-Rahman talli rrifjutaw li jirrinunzjaw il-fidi tag\u0127hom u jikkonvertu g\u0127all-Islam. Fosthom kien hemm Aurelius, Natalia, Eulogius, Perfectus, Sisenandus, Rodericus fost o\u0127rajn. Huma apertament quddiem il-pressjoni sabiex l-Insara jaqilbu g\u0127all-Islam, iddenunzjaw dik li issa kienet ir-reli\u0121jon uffi\u010bjali u g\u0127alhekk \u0121ew ordnati li jew jaqilbu l-fidi jew jie\u0127du l-martirju. Meta \u0121ew ordnati li jikkonvertu, g\u0127a\u017clu l-martirju, u wrew il-kura\u0121\u0121 tag\u0127hom. L-azzjonijiet tag\u0127hom ispiraw \u0127afna biex jikkumbattu l-pressjoni reli\u0121ju\u017ca u jibqg\u0127u fidili g\u0127all-fidi tag\u0127hom.<br><\/li>\n\n\n\n<li>Ir-rewwixta ta\u2019 Ibn Hafs\u00fan. Umar ibn Hafs\u00fan kien mexxej ribellu\u017c tas-seklu 9 f&#8217;Al-Andalus, huwa oppona l-Emirat Umayyad ta\u2019 C\u00f3rdoba, g\u0127aliex kien hemm bosta diskriminazzjoni mhux biss kontra dawk li baqu\u2019 Insara, imma sa\u0127ansitra kontra dawk li qalbu Musulmani imma ma kienux ta&#8217; dixxendenza G\u0127arbija jew Berbera. Din ir-rewwixta li huwa ferrex mill-fortizza tieg\u0127u f\u2019Bobastro, u g\u0127aqdet diversi frazzjonijiet Insara u Musulmani kontra l-\u0127akma tal-Emirat. Ir-re\u017cistenza tieg\u0127u damet g\u0127exieren ta\u2019 snin, u sfidat l-awtorit\u00e0 tal-Umayyads. G\u0127alkemm kellu mieg\u0127u xi Nsara, meta dan sar Nisrani, bosta mis-segwa\u010bi Musulmani telquh, tant li l-moviment tieg\u0127u ddg\u0127ajjef u wara l-mewt tieg\u0127u fl-917, \u0121ie soppress&nbsp;mill-Umajjadi. Fl-a\u0127\u0127ar, l-Umajjadi g\u0127aff\u0121u r-ribelljoni u re\u0121g\u0127u \u0127adu Bobastro fl-928.<br><\/li>\n\n\n\n<li>Il-massakru tal-Lhud ta&#8217; Granada fl-1066 meta numru kbir ta&#8217; Lhud \u0121ew maqtula fil-belt ta&#8217; Granada, fi Spanja kien ka\u0121unat minn tensjonijiet li qamu bejn il-popolazzjoni Musulmana u l-komunit\u00e0 Lhudija. Il-massakru se\u0127\u0127 matul ir-reb\u0127a tar-renju ta&#8217; Badis ibn Habus. Wara kri\u017ci politika ka\u0121unata mill-impressjoni li l-Emir kien qieg\u0127ed jiffavorixxi lill-komunit\u00e0 Lhudija, il-folla, in\u010bitata minn sentimenti antisemiti\u010bi, attakkat lill-popolazzjoni Lhudija, inqatlu mal-4000 ru\u0127 u in\u0127arqu djar u negozji Lhud. Il-massakru mmarka punt ta&#8217; bidla fil-istorja tal-Lhud fl-Al-Andalus, li wassal g\u0127at-tnaqqis tal-influwenza tag\u0127hom fir-re\u0121jun u t-tnaqqis tal-prosperit\u00e0 Lhudija ta\u0127t ir-re\u0121im Musulman. Tajjeb li nsemmu li f\u2019dan il-perjodu bosta Lhud marru fil-parti Nisranija.<br><\/li>\n\n\n\n<li>L-Almohadi, kienu setta fundamentalista Islamika li wara l-1145 invadew Spanja. Huma kienu jqisu li Musulmani o\u0127ra tbeg\u0127du mill-fidi vera fil-waqt li lil dawk li ma kienux Musulmani, kellhom jing\u0127ataw ghazla, jew jikkonvertu jew jing\u0127ataw l-mewt jew l-e\u017cilju. Hekk kif ikkontrollaw l-akbar parti ta&#8217; Spanja Islamika huma ne\u0127\u0127ew lil-Lhud u lill-Kristjani l-libert\u00e0 reli\u0121ju\u017ca tag\u0127hom. L-Almohadi rrifjutaw il-kun\u010bett ta&#8217; dhimmi, ji\u0121ifieri li min mhux Musulman jibqa&#8217; je\u017cisti basta j\u0127allas taxxa apposta (\u0120i\u017cja) u talbu li kul\u0127add ja\u010b\u010betta lill-fundatur tag\u0127hom, Ibn Tumart b\u0127ala l-Mahdi. Huma forzaw konver\u017cjonijiet, bil-Lhud u l-Kristjani \u0127afna minnhom jikkonvertu ta\u0127t pressjoni biex jevitaw il-vjolenza. Il-filosofu Lhudi Maimonides u l-familja tieg\u0127u kienu rapportati b\u0127ala fost dawk li temporanjament konvertew g\u0127all-Islam sakemm \u0127arbu lejn l-E\u0121ittu. L-Almohadi, billi rrikonoxxew konver\u017cjonijiet mhux sin\u010bieri, imponew regolamenti stretti, inklu\u017c kodi\u010bi ta&#8217; lbies g\u0127al-Lhud, u b&#8217;hekk \u0127ar\u0121u aktar diskriminazzjoni u divi\u017cjonijiet so\u010bjali.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Dawn l-erba episodji, minn bosta, juruli li kuntrarju g\u0127all-Mit tal-<em>Convivencia<\/em>, Al Andalus (Spanja Islamika), kienet mifnija b\u2019firdiet etni\u010bi u reli\u0121ju\u017ci. \u0126afna drabi l-idea ta\u2019 <em>convivencia<\/em> ti\u0121i ppre\u017centata b\u0127ala li ntemmet wara r-Rikonkwista Kristjana fis-seklu 15. Madankollu, kif rajna din in-narattiva tissimplifika d-dinami\u010bi kumplessi tal-relazzjonijiet reli\u0121ju\u017ci u kulturali qabel, waqt, u wara r-Rikonkwista. Il-\u0127akma u l-konver\u017cjonijiet forzati tal-Musulmani u Lhud, kif ukoll il-qawmien tal-Inkwi\u017cizzjoni Spanjola, jirriflettu storja twila ta\u2019 intolleranza reli\u0121ju\u017ca li ma kenitx limitata b\u2019 ri\u017cultat tar-Rikonkwista, i\u017cda kienet te\u017cisti g\u0127al bosta sekli.<\/p>\n\n\n\n<p>Tajjeb li naraw wkoll l-impatti moderni tal-Mit tal<em>-Convivencia<\/em>. Spiss dan ji\u0121i u\u017cat b\u0127ala kontra-punt g\u0127all-kwistjonijiet moderni ta&#8217; multikulturalizmu, spe\u010bjalment fid-diskussjonijiet dwar l-immigrazzjoni u l-integrazzjoni so\u010bjali. Billi tidealizza l-passat, ji\u0121u \u0121enerati riski ta\u2019 tg\u0127awwi\u0121 tal-istorja u t\u0127assar l-isforzi biex nifhmu l-isfidi reali tal-koe\u017cistenza llum. In-narattiva nostal\u0121ika ta\u2019 Spanja medjevali armonju\u017ca u multikulturalista hija fl-a\u0127\u0127ar mill-a\u0127\u0127ar interpretazzjoni selettiva u mhux e\u017catta tal-istorja, li tg\u0127atti l-kunflitti, l-inugwaljanza, u d-diskriminazzjoni li kkaratterizzaw ir-relazzjonijiet bejn il-gruppi reli\u0121ju\u017ci.<\/p>\n\n\n\n<p>Fl-a\u0127\u0127arnett, l-Mit ta\u2019 <em>Convivencia<\/em> iservi g\u0127al skop nostalgiku u e\u010b\u010bessivament sempli\u010bifikat, li jahbi l-kumplessitajiet tas-so\u010bjet\u00e0 Spanjola medjevali. Filwaqt li \u010berti mumenti ta\u2019 kooperazzjoni u influwenza re\u010biproka se\u0127\u0127ew, dawn kienu mxejna minn vjolenza sistematika, segregazzjoni, u inugwaljanza.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Il-Mit tal-Convivencia&#8221; huwa wie\u0127ed mibni fuq l-idea popolari ta\u2019 convivencia, ji\u0121ifieri li l-komunitajiet Kattoli\u010bi, Lhud u Musulmani kienu jg\u0127ixu f\u2019armonija pa\u010bifika fi Spanja medjevali, partikolarment matul il-perjodu wara l-konkwista Musulmana. Dan il-mit spiss jintu\u017ca fid-diskussjonijiet moderni biex jippromwovi vi\u017cjoni idealizzata ta\u2019 armonija kulturali, imma l-awtur jargumenta li hija distorsjoni tal-istorja li tissimplifika l-kumplessitajiet tal-perjodu. Il-kun\u010bett [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[50,110,111,109,108,113,107,106,112],"class_list":["post-423","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog","tag-ewropa","tag-islam","tag-izlam","tag-kattolicezimu","tag-kristjanita","tag-multikulturalizmu","tag-spanja","tag-storja","tag-tolleranza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mas-malta.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mas-malta.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mas-malta.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mas-malta.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mas-malta.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=423"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/mas-malta.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":466,"href":"https:\/\/mas-malta.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423\/revisions\/466"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mas-malta.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mas-malta.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mas-malta.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}